Çoğumuz önce çocuklarımız, sonra kendimiz için saf bal arayışı içerisindeyiz.  Aldığımız balların üzerinde yazar “%100 Saf Bal” , ya da “saf bal kristalize olabilir.”     Peki hiç paketlenmiş balların kristalize olduğunu gördük mü?  Neden saf ise kristalize olmuyor ?  Çünkü bu balların kristalize olmasını önleyecek (bununla ilgili bir yazımız olacak) işlem yapılır. Peki her “%100 Saf Bal” yazan gerçekten saf mıdır?

Soruya şöyle yanıt verebiliriz, %100 saf olan bir bal 15-20 TL ‘den satılabilir mi ?  Sadece bu yanıt dahi yeterli olmakla birlikte açıklaması şöyledir;

Balda 2 temel şekilde haksızlık yapılır.  Birincisi üretim aşamasında arıya katkı verilerek (şeker, kek vs) yapılan üretimdir.  İkincisi ise süzme balın paketlenmesi aşamasında içine mısır şurubu ve benzeri reçelimsi maddelerin katılması.  (Normal olarak petekli ballarda ikinci durum sözkonusu olmaz. )  Sorumuzun cevabı burada,  paketlenen süzme bal %100 bal içeririyorsa ve paketleme sırasında bir katkı yapılmıyor ise %100 saf bal denilmesi pek yanlış olmaz. Peki süzme yapılan bal gerçekten üretim aşamasında saf mı üretilmiş ?  Aldığınız balın üzerinde “%100 saf bal” yazması bunu ifade etmez. 

Arıcılık yaptığımız civarda da çok sayıda arı kolonisi bulunmaktadır ve kg’mı 8-12 TL arasında temin etmek mümkündür.  Ancak hiç bir saf bal üreticisi (ticari olarak yapıyor ise) bu fiyatlara bal veremez.   Neden ?   Kendimizden örnek vermek gerekirse, saf bal üretebilmek için öncelikle doğru yeri bulmak gerekir (bu işin en zor kısmıdır) .  Sonra mevsim şartları çok önemlidir ve saf bal üreticisi için kaç kg bal üretimi yapacağını önceden tahmin etmesi mümkün değildir. Eğer bir arıcı ben yıllık x kadar bal üretim kapasitesine sahibim diyor ise mutlaka bir yanlışlık vardır. Zira isterse 1000 kovan arınız olsun, mevsim şartları uygun olmaz ise hiç ama hiç bal üretimi yapamayabilirsiniz.   Bu şartlarda bu işten geçimini sağlayan saf bal üreticilerinin  yukarıda bahsettiğimiz fiyatlara bal satarak geçimini sağlaması mümkün olamaz.

Bizim “saf bal” ve “geçek bal” tanımımız şöyledir ;  Üretim aşamasında ve tüketiciye sunulurken asla ve asla hiç bir suretle katkı verilmeden yapılan baldır. Yani 500 yıl önce nasıl üretiliyor ise şu anda da öyle üretilen baldır.  Diğer yazılarımızda da belirttiğimiz üzere balın saf olması da aslında tek başına yeterli değil. Çiçek florası (hangi tür ve kaç çeşit çiçek içerdiği) ,  tarım arazilerine mesafesi gibi içeriğini etkileyen önemli faktörler mevcuttur.

Gerçekçiler ne diyor..

İstikrarlı bir bal tüketicisi olarak piyasadan markalı ballardan satın alıp tüketirken, internette yapmış olduğum arama sonucu sitenizle ve sizlerle tanıştım.İlk fırsatta vermiş olduğum siparişim üzerinede balınız hakkında birşeyler söyleme gereği duydum.
Balınızı tattığımda yoğum bal kıvamının yanında ayrıca bir aroma tadı hissettim.Bu aroma tadı balınızdan tekrar tekrar yememe sebep oldu.Diğer tükettiğim markalı ballarda bu tadı alamamıştım.Tahminimce çiçeklerin o güzel tadı balınızda mevcut.Balınız oldukca leziz.Ayrıca petekli bal alma konusunda da tereddütlerim vardı.Balınızdan tattığımda peteğininde hemen ağızda eridiğini farkettim.Artık rahatlıkla balınızı tüketebilir ve herkese tavsiye edebilirim.
Ayrıca iletişim ve kargo sürecinde göstermiş olduğunuz ilgi ve alaka için,paketlemede göstermiş olduğunuz özen için Münür Bey ile Tarkan Bey e tekrar teşekkür etmek isterim.
İyi çalışmalar dilerim.

Ali Bakova ( 10.12.2010 – Ordu )

(daha fazla…)

Değerli Ziyaretçilerimiz,

Malesef ülkemizdeki bal üretiminin çok büyük bir oranı katkılı bal olarak gerçekleşmektedir. Piyasada bulunan ballar ; gerçek bal , hakiki bal , karakovan balı , saf bal , doğal bal vs adı altında satılmakta ancak çoğunluğu şeker&glikoz katkılı olarak sunulmaktadır. Bununla birlikte bu doğal gıdanın saflığının nasıl anlaşılacağı, balın neden kristalize olduğu, balın faydaları konusunda her zaman soru işaretleri olmuştur.  Gercekbal.com sitesi sayesinde arıcılık ve bal üretimi ile ilgili tecrübelerimizi paylaşarak safbal üretiminin ve tüketiminin farkındalığını oluşturabilmek en büyük arzumuzdur.   

Asıl mesleğimiz olan öğretmenliğin verdiği dürüstlük ve güven içerisinde , 1969 yılından beri en doğal haliyle bal üretmeye devam ediyoruz. Ancak üretimimiz sınırlı miktarda olabilmektedir. Çünkü saf bal üretimini zorlaştıran koşullar vardır. Özellikle, üretime uygun bir arazinin bulunması  , doğal şartların (başta mevsimsel) uygun olup olmaması ve arazi üzerine konabilecek kovan sayısı önemlidir. Saf bal üretimi yapan bir arıcının olumsuz şartlar nedeniyle bazı seneler sıfıra yakın bal üretimi bile olabilir. Bu da ticari olmadığı için bal üretimi yapan arıcılar katkı maddesi ile bal üretme yoluna gitmişlerdir.

Neden saf bal üretiyoruz ?

Ticari bir kaygımız olmamakla birlikte bizler öncelikli olarak kendi ailemiz için bal üretimi yapmaktayız. Üretimimizin ihtiyacımızdan fazla olması durumunda bunu çevremizle ve 2008 yılından beride internet üzerinden “gerçek balın” ne olduğunu bilen değerli ziyaretçilerimiz ile paylaşmaktayız. Geçim kaynağımız arıcılık olmadığı için hiç bal üretememek bize o yıl baldan mahrum kalma dışında bir zarar vermez… 

Balımız gerçekten saf mı ?

Herkes sattığı bala saf der ve basit tahlillerle katkılı ballara dahi saf belgesi alınabilir. Bal üretimi sahteciliğe ve kötü niyete çok açıktır, denetimi zordur. Biz mevsim şartları iyi olsun kötü olsun hiç bir nedenle ve hiçbir miktarda katkı kullanmayız. Ayrıca üretim yaptığımız bölgenin florası düşünüldüğünde Türkiye’de üretilebilecek en kaliteli ballardan birisini ürettiğimizden şüphemiz yok. Bunu balı nasıl ürettiğimizi görmeden, ispat etmek tabiki zordur. Ürettiğimiz bal tükendiğinde yeni sezona kadar bekliyor ve satış yapmıyoruz. Oysaki bal ticareti yapanlardan yılın 12 ayı bal bulabilirsiniz. Ayrıca toptan bal satışı yapmayız. Çünkü biz balımızı mümkün olduğunca farklı noktaya ulaştırmak isteriz.

• Başka arıcıların balını satmayız, (İstesek tonlarca ve her kalitede bal temin edebiliriz.) başka arıcılara bal yemeleri için bal sattığımız olur..
• Balımız olmadığında ya da tükendiğinde bir sonraki üretim sezonuna kadar bal satışı yapmayız.
• Bizden aldığınız ballarda sırlanmamış ballar olabilir. Biz arı nsıl bıraktıysa o şekilde balı alırız. (Arıcıların çoğu katkı ile çerçeveleri tamamlatır)
• Balımıza her türlü kefil oluruz. (İstenilen tahlil yapılabilir)
• İstenildiğinde Temmuz-Ağustos döneminde gelip nasıl üretim yaptığımızı görebilirsiniz.

Nerede Üretiyoruz ?

Arı kovanlarımız Sivas’ın Zara içesinde, yerleşim yerlerinden uzakta,  en güzel bitki örtüleri içinde,  çeşitliliğin çok yüksek (yüzlerce, kimisi onbinlerce diye abartır, olsa bile arının tercih ettiği çiçekler bellidir. ) ve tarımsal alanlardan çok uzak olan (ilaçlama açısından önemlidir) 2000 metre yükseklikteki bir bölgede bulunmaktadır. Bu nedenle ürettiğimiz balların saflığının yanında, çiçek ve bitki florasının getirdiği kalite ve lezzet harmonisi oldukça yüksektir ve kesinlike zirai ilaçlardan etkilenme söz konusu değildir. gercekbal.com’da kendi üretimimiz haricindeki hiçbir balın teminini yapmamaktayız. Bu nedenle sınırlı sayıdaki üretimimiz gelen yoğun talepler nedeniyle kısa sürede tükenmektedir. 

gercekbal.com sitesinde arıcılık ve bal üretimi ile ilgili detaylı bilgileri bulabileceğinizi umuyoruz. Dilediğinizde detaylı bilgi almak, her türlü görüş, düşünce, istek ve önerinizi paylaşmak isterseniz bizleri aramaktan veya mail atmaktan lütfen çekinmeyiniz.( Arıların bulunduğu yerde telefon her noktada çekmediğinden mail gönderebilirsiniz. )

Saygılarımızla.

İstek , duygu , düşünce veya sipariş için lütfen gercekbal@gmail.com adresine mail atınız. Kısa sürede cevap verilecektir.

Gerçek bal üretimini gerçekleştirdiğimiz kovanlarımızı fotoğraflarda görebilirsiniz. Daha fazlası için resimler menüsünü kullanabilirsiniz.

Değerli ziyaretçilerimiz, diğer yazılarımızda da belirttiğimiz üzere bir balın doğal ve katkısız olduğunu bir tüketici olarak anlamak mümkün değildir. Her balın (saf olduğunu düşündüğümüz) üretildiği yöreye, balın türüne, mevsim şartlarına göre kendine has tadı, kokusu,rengi ve kıvamı olur. Hatta standart ve basit tahlil yöntemleri dahi katkılı bir bal ürettiğinizde dahi “saf bal” sertifikası almanıza mani değildir. Detaylı tahlil yöntemleri ise oldukça pahalı ve her yerde yapılamadığı için ise bilimsel çalışmalar dışında tercih edilmez.  Biz kendi arılarımızdan biliriz ki aynı kovandan aynı anda aldığımız balın tadı, rengi kıvamı dahi farklılıklar gösterebiliyor. (40 yıldan fazla bir süredir arıcık yaptığımız için farkı anlayabiliyoruz) Tabi bu detayda herkesin bunu anlaması çok kolay değil.  Ancak karşılaştığımız en ilginç konulardan birisi, özellikle sonradan aroma katılarak standart hale getirilmiş ballara alışmış tüketicilerin saf bal yediklerinde farkı çok net anlayabildiğidir.  Bu bilgiler altında balın nasıl ve kim tarafından üretildiğini görmeden, sürekli yanında durmadan kimse balın saf ve katkısız olduğundan emin olamaz.  Bu nedenle bu durum arıcılar ve bu işin ticaretini yapanlar tarafından kolaylıkla kullanılır.   Bir bal’da önemli olan temel unsurları görmek için “Saf Çiçek Balı Nedir ? Balın kalitesi neye bağlıdır ?” yazımızı okuyabilirsiniz.
 
Tükettiğiniz balın doğal ve katkısız olup olmadığını anlamak için aşağıdaki küçük ipuçları size biraz fikir verebilir ancak hiç bir zaman net sonuç vermezler. Bununla beraber 10. maddede kendi tecrübelerimizden bir ipucunu sizinle paylaştık. (daha fazla…)

Arı nasıl bal yapar ?
Bal, arılar tarafından çiçeklerden , bitkilerden ve meyve tomurcuklarından alarak yuttukları nektarın , bal midesi denilen organlarında invertaz enzimi sayesinde kimyasal değişime uğramasıyla oluşur. Arılar bu çok faydalı besini kovanlarında daha önceden hazırladıkları altıgen şeklindeki petek hücrelerine yerleştirirler. Arılar topladıkları nektarı invertaz enzimi sayesinde bala çevrilirken , sakkarozu değişime uğratarak fruktoz ve glikoz şeklinde basit şekerlere dönüştürürler. Bu aşamada fermantasyon yani mayalanma olmaması için balın fazla suyunu uçururlar. Altıgen peteklere doldurulan ve belirli bir süre fazla suyu uçurulan ve tam kıvamına getirilen bal arılar tarafından sırlanır. Sırlama , altıgen peteklerin üstünün çok ince bir bal mumu tabakasıyla kapatılması işlemidir. Böylece hem balın oluşumu tamamlanmış hem de dış etkilerden korunaklı bir şekilde paketlenmiş olmaktadır.

Balın Özellikleri ;
Arılar tarafından üretilen balın rengi, tadı , kokusu ve şeker dengesi tamamen toplanan nektarlardan kaynaklanır. Dolayısıyla arı kovanlarının yerleşik bulunduğu arazinin çiçek , bitki ve meyve familyasının tür ve çeşitliliğine bağlı olarak balın rengi , kokusu , tadı , besin değerleri vs. değişmektedir. Bal kokusunu , çiçeklerin de kokularının kaynağı olan Volatin Yağı’ndan alır.

Bal Üretimi ;
Bal , üretimi oldukça zahmetli bir gıda maddesidir. Bal üreticileri yani “Arıcılar” kaliteli ve saf bal üretmek için arı kovanlarını uygun mevsim şartlarında , bol çiçekli , geniş arazilerde bulundurmak zorundadırlar. Bu geniş arazilerde hem zirai ilaç kullanılmamalıdır , hem de bal üretimine uygun çiçek ve bitki çeşitliliğinin bulunması şarttır. Ayrıca mevsim şartları arıların çiçeklerden nektar toplayabilmeleri için uygun olmalıdır. Örneğin , çok sıcak  , çok soğuk , aşırı yağmurlu veya fırtınalı havalarda arıların kovanlarından dışarı çıkması ve nektar toplamaları zorlaşmaktadır. Arı kovanlarının bakımları çok hassas bir şekilde günü gününe takip edilerek arıların hastalıklara ve dış etkenlere karşı korunması sağlanmalıdır. Arılar için de bal üretimi bir o kadar zor olup ; örneğin 1 kg nektar toplamak için yüzbinlerce arının günlerce çalışması gerekir. Üstelik bu nektarın sadece bir kısmı bala çevrilebilmektedir.

Bal nasıl saklanır ?
Bal oldukça dayanıklı bir gıda maddesidir. Isı , ışık , nem gibi dış etkilere maruz kalmadıkça asla bozulmaz. Zamanla özelliğini ve besin değerini kaybetmez. Bal oda sıcaklığında ışık ve hava ile teması olmayacak bir kapta saklanmalıdır.

Saf bal donar mı ?
Bilinenin tersine bazı çiçeklerden elde edilen saf ballar donabilir ve pürüzsüz krema kıvamına dönüşebilir. Bu balın doğal olmadığı manasına gelmez. Balın donması besin değerinde herhangi bir kayba neden olmaz ve ister bu şekilde istenirse sıcak su dolu bir kabın içine bal kabının konmasıyla (benmarin yöntemi) sıvı hale getirilerek tüketilebilir. Balın şekerlenmesi bambaşka birşeydir ve şeker veya glikoz katkılı olarak üretilmiş saf olmayan balların şekerlenmesi veya kristalize olmasıdır. Bilinçli tüketici olarak bu iki durumu birbirinden ayırmak gerekmektedir.

Her türlü soru , öneri ve istekleriniz için lütfen gercekbal@gmail.com adresine mail atınız.